ศึกวัดพลังสหรัฐฯ-อิหร่าน ทรัมป์ปิดล้อม อิหร่านไม่คุย ใครทนไม่ไหวก่อน?

ทุกสงครามมีราคาที่ต้องจ่าย และราคาที่ว่านั้นก็มักจะแพงเหลือเกิน พิสูจน์ได้จากตัวเลขกลม ๆ ที่เจ้าหน้าที่ของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เปิดเผยล่าสุด โดยพบว่า สงครามที่สหรัฐฯ กับอิสราเอล เปิดฉากทำใส่อิหร่าน ใช้งบประมาณไปแล้ว 25,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ 

ส่วนท่าทีของโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เขาได้กล่าวกับที่ปรึกษาระดับสูงว่า ต้องการให้กองทัพเรือสหรัฐฯ เดินหน้าปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านต่อไป เพราะนี่คือตัวเลือกที่ดีที่สุด

แต่นอกจากเรื่องงบประมาณที่พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก และความยืดเยื้อของสงครามที่ยาวนานกว่าที่คาดไว้ในตอนแรก  การเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ ที่กำลังใกล้เข้ามาก็อาจจะเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับการตัดสินใจของทรัมป์ เพราะคะแนนความนิยมของเขาเริ่มลดลง และสถานการณ์เช่นนี้ย่อมไม่เป็นผลดีต่อพรรครีพับลิกันของเขา

ส่วนอิหร่านเอง การถูกปิดล้อมนาน ๆ ก็ย่อมไม่เป็นผลดีต่อเศรษฐกิจ แต่การปิดล้อมของสหรัฐฯ จะสร้างผลกระทบได้จริงหรือ? เพราะถ้าหากคำตอบคือ ไม่  เราอาจจะได้เห็นสงครามนี้ยืดเยื้อต่อไปเรื่อย ๆ เหมือนเป็นเกมวัดพลังว่า ระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน ใครจะทนไม่ได้ก่อนกัน?

สหรัฐฯ หมดไป 25,000 ล้านดอลลาร์ 

จูลส์ เฮิร์สต์ ผู้ปฏิบัติหน้าที่ผู้ควบคุมงบประมาณ เปิดเผยต่อคณะกรรมาธิการกองทัพของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ว่า งบประมาณส่วนใหญ่ดังกล่าวถูกใช้ไปกับกระสุนและยุทโธปกรณ์

อย่างไรก็ตาม เฮิร์สต์ไม่ได้ชี้แจงรายละเอียดว่า ตัวเลขประเมินต้นทุนดังกล่าวครอบคลุมอะไรบ้าง และรวมถึงค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมและฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานทางทหารในตะวันออกกลางที่ได้รับความเสียหายจากความขัดแย้งหรือไม่

งบประมาณ 25,000 ล้านดอลลาร์ดังกล่าว มีมูลค่าเทียบเท่ากับงบประมาณทั้งปีของ NASA

อย่างไรก็ดี ยังไม่มีความชัดเจนว่ากระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ คำนวณตัวเลข 25,000 ล้านดอลลาร์นี้อย่างไร เนื่องจากแหล่งข่าวเคยเปิดเผยกับ Reuters เมื่อเดือนที่แล้วว่า เพียง 6 วันแรกของสงคราม รัฐบาลของทรัมป์ประเมินว่าสหรัฐฯ ใช้จ่ายไปแล้วอย่างน้อย 11,300 ล้านดอลลาร์

ทรัมป์เผยกับที่ปรึกษา จะปิดล้อมยาว ๆ ไป

ประธานาธิบดี Donald Trump เปิดเผยกับที่ปรึกษาระดับสูงในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา ว่าเขาต้องการให้กองทัพเรือสหรัฐฯ เดินหน้าปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านต่อไป แหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับการหารือระบุ พร้อมกันนี้ ทีมงานของเขาได้เริ่มวางรากฐานสำหรับการขยายมาตรการดังกล่าว รวมถึงความเป็นไปได้ในการปิดช่องแคบฮอร์มุซในระยะยาว

แหล่งข่าวระบุว่า ในขณะนี้ผู้นำสหรัฐฯ กำลังยึดแนวทางที่มุ่งสร้างแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่ออิหร่านให้มากที่สุด โดยหวังว่าจะบีบให้เตหะรานกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจาอีกครั้ง โดยไม่จำเป็นต้องกลับไปใช้ปฏิบัติการทางทหาร

อย่างไรก็ตาม ยุทธศาสตร์รับมือกับความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมาถึงสัปดาห์ที่ 9 แล้วนี้ ไม่ได้ปราศจากความเสี่ยงสำหรับทรัมป์ ซึ่งก่อนหน้านี้เคยคาดการณ์ว่าสงครามจะกินเวลาไม่เกิน 6 สัปดาห์

ปิดล้อมได้ผลจริงหรือ?

การปิดช่องแคบฮอร์มุซส่งผลให้ราคาก๊าซพุ่งสูงขึ้น กระทบความรู้สึกของชาวอเมริกันที่เริ่มอ่อนล้ากับสงครามที่ยืดเยื้อ และฉุดคะแนนนิยมของประธานาธิบดีทรัมป์ โดยเฉพาะด้านการบริหารเศรษฐกิจ ให้ลดลงสู่ระดับต่ำสุดครั้งใหม่

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีความชัดเจนว่ายุทธศาสตร์นี้จะได้ผลหรือไม่ เนื่องจากที่ผ่านมาอิหร่านได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการรับมือกับแรงกดดันทางเศรษฐกิจอย่างหนัก โดยไม่ยอมอ่อนข้อให้กับข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ

แม้เช่นนั้น ทรัมป์ยังคงมุ่งมั่นจะเพิ่มแรงบีบต่อเศรษฐกิจอิหร่าน จนกว่าเตหะรานจะยอมตามเส้นแดงที่เขาได้ขีดไว้ในประเด็นการเสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ โดยเชื่อว่า สหรัฐฯ ถือไพ่ทั้งหมดอยู่ในมือ

“การปิดล้อมมีประสิทธิภาพมากกว่าการทิ้งระเบิด พวกเขากำลังหายใจไม่ออก และสถานการณ์จะยิ่งเลวร้ายลงสำหรับพวกเขา พวกเขาจะไม่มีวันได้ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์” 

ต่อมา ที่ห้องทำงานรูปไข่ เขายังส่งสัญญาณว่าสหรัฐฯ อาจต้องเตรียมรับมือกับความขัดแย้งระยะยาว โดยบอกกับ CNN ว่า สงครามอิหร่านอาจยุติลงในกรอบเวลาใกล้เคียงกับสงครามในยูเครน ซึ่งยืดเยื้อมานานกว่า 4 ปีและยังไม่มีวี่แววจะสิ้นสุดในเร็ววัน

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยังได้ประเมินข้อมูลข่าวกรองที่ระบุว่า เศรษฐกิจอิหร่านอาจสามารถประคองตัวได้อีกเพียงไม่กี่สัปดาห์ หรืออาจเพียงไม่กี่วัน ก่อนที่แรงกดดันจากการปิดล้อมจะทำให้ระบบเศรษฐกิจเข้าสู่ภาวะล่มสลาย โดยชี้ไปที่ปัญหาการกักเก็บน้ำมันที่ขายไม่ออกของเตหะราน

ทรัมป์ยังแสดงความเห็นว่า ปริมาณน้ำมันส่วนเกินดังกล่าวอาจสร้างความเสียหายถาวรต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน

“สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ ท่อส่งน้ำมันจะระเบิดจากภายใน ทั้งในเชิงกลไกและใต้พื้นดิน มันจะเกิดการระเบิดขึ้นเอง พวกเขาบอกว่าเหลือเวลาอีกเพียงประมาณ 3 วันก่อนจะเกิดเหตุ และเมื่อมันระเบิดแล้ว จะไม่มีทางสร้างมันกลับมาให้เหมือนเดิมได้อีก” เขากล่าวกับ Fox News เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา

สหรัฐฯ สกัดกั้นหรือเปลี่ยนเส้นทางเรือเกือบ 40 ลำ ที่พยายามเข้า–ออกท่าเรือของอิหร่าน นับตั้งแต่เริ่มมาตรการปิดล้อมเมื่อต้นเดือนนี้ แหล่งข่าวใกล้ชิดระบุว่า ทรัมป์กำลังเดิมพันว่าแรงกดดันดังกล่าวจะเพียงพอในการเปิดทางให้การทูตกลับมาได้ผล

“อิหร่านเพิ่งแจ้งเราว่าพวกเขาอยู่ใน ‘ภาวะใกล้ล่มสลาย’” ทรัมป์โพสต์บนโซเชียลมีเดียเมื่อวันอังคาร “พวกเขาต้องการให้เราเปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยเร็วที่สุด ขณะที่กำลังพยายามจัดการปัญหาภาวะผู้นำของตัวเอง”

ในวันเดียวกัน ทรัมป์ได้พบกับผู้บริหารด้านพลังงาน เพื่อหารือถึงมาตรการที่จะใช้ยืดเวลาการปิดล้อมออกไปอีกหลายเดือน หากจำเป็น พร้อมทั้งหาวิธีลดผลกระทบต่อผู้บริโภคชาวอเมริกัน เจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวเปิดเผยกับ CNN

อย่างไรก็ตาม การกลับมารบอีกครั้งก็ดูยังมีความเป็นไปได้ แต่แหล่งข่าวระบุว่า ทรัมป์ได้ส่งสัญญาณภายในมาโดยตลอดว่า เขาต้องการบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านมากกว่าการใช้กำลังทางทหารเพิ่มเติม

ทรัมป์ยังแสดงความกังวลเป็นการส่วนตัวถึงความเสี่ยงของการกลับมาโจมตีทางอากาศ ซึ่งอาจนำไปสู่การตอบโต้ของอิหร่านต่อประเทศในอ่าวเปอร์เซีย พร้อมมองว่าการปิดล้อมเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพมากกว่าในการกดดันให้อิหร่านกลับสู่โต๊ะเจรจา

“การปิดล้อมนี่แหละคือความอัจฉริยะ” ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันพุธ เมื่อถูกถามว่า มาตรการนี้จะดำเนินต่อไปนานเพียงใด “ตอนนี้พวกเขาก็ต้องยอมแพ้ นั่นคือสิ่งเดียวที่ต้องทำ แค่พูดว่า ‘เรายอมแล้ว’”